• ۱۳۹۸ يکشنبه ۳ شهريور
  • اِلأَحَّد ٢٣ ذو الحجه ١٤٤۰
  • Sunday, August 25, 2019

 

منشور حقوق بیمار


١- بیمار حق دارد در اسرع وقت درمان و مراقبت مطلوب موثر و همراه با احترام کامل را بدون توجه به عوامل نژادی ، فرهنگی و مذهبی از گروه درمان انتظار داشته باشد .


٢- بیمار حق دارد محل بستری ، پزشک ، پرستار و سایر اعضای گروه معالج خود را در صورت تمایل بشناسد.


٣- بیمار حق دارد در خصوص مراحل تشخیص ، درمان و سیر پیشرفت بیماری خود اطلاعات ضروری را شخصاً و یا در صورت تمایل از طریق یکی از بستگان از پزشک معالج درخواست نماید . به طوری که در فوریت های پزشکی این امر نباید منجر به تاخیر در ادامه درمان و یا تهدید جانی بیماری گردد.


٤- بیمار حق دارد قبل از معاینات و یا اجرای درمان، اطلاعات ضروری در خصوص عوارض احتمالی و یا کاربرد سایر روش ها را در حد درک خود از پزشک معالج دریافت و در انتخاب شیوه نهایی درمان مشارکت نماید .


٥- بیمار حق دارد در صورت تمایل شخصی و عدم تهدید سلامتی آحاد جامعه طبق موازین قانونی رضایت شخصی خود از خاتمه درمان را اعلام و یا به دیگر مراکز درمانی مراجعه نماید .


٦- بیمار حق دارد جهت حفظ حریم شخصی خود از محرمانه ماندن محتوای پرونده پزشکی، نتایج معاینات و مشاوره های بالینی جز در مواردی که بر اساس وظایف قانونی از گروه معالج اعلام صورت می گیرد، اطمینان حاصل نماید.


٧- بیمار حق دارد از رازی داری پزشک و دیگر اعضای تیم معالج خود برخوردار باشد ، لذا حضور بالینی افرادی که مستقیماً بر روند درمان شرکت ندارند، موکول به کسب اجازه بیمار خواهد بود.


٨- بیمار حق دارد از دسترسی به پزشک معالج و دیگر اعضای اصلی گروه معالج در طول مدت بستری انتقال و پس از ترخیص اطمینان حاصل نماید.

 

منشورحقوق بیمار در ایران

 

بینش و ارزش


یکایک افراد جامعه متعهد به حفظ و احترام به کرامت انسان ها می باشند.این امر در شرایط بیماري از اهمیت ویژه اي برخوردار است. بر اساس قانون اساسی توجه به کرامت والاي انسانی از اصول پایه نظام جمهوري اسلامی بوده ، دولت موظف است خدمات بهداشتی - درمانی را براي یکایک افراد کشور تأمین کند.بر این اساس ارائه خدمات سلامت باید عادلانه و مبتنی بر احترام به حقوق و رعایت کرامت انسانی بیماران صورت پذیرد.
این منشور با توجه به ارزشهاي والاي انسانی و مبتنی بر فرهنگ اسلامی و ایرانی و بر پایه برابري کرامت ذاتی تمامی گیرندگان خدمات سلامت و با هدف حفظ ، ارتقا و تحکیم رابطه انسانی میان ارائه کنندگان و گیرندگان خدمات سلامت تنظیم شده است.

 

حقوق بیمار


1 -دریافت مطلوب خدمات سلامت حق بیمار است.


- ارائه خدمات سلامت باید:
1-1) شایسته شان و منزلت انسان و با احترام به ارزشها، اعتقادات فرهنگی و مذهبی باشد ؛
2-1) بر پایهي صداقت، انصاف،ادب و همراه با مهربانی باشد ؛
3-1) فارغ از هرگونه تبعیض از جمله قومی، فرهنگی، مذهبی، نوع بیماري و جنسیتی باشد ؛
4-1) بر اساس دانش روز باشد ؛
5-1) مبتنی بر برتري منافع بیمار باشد ؛
6-1) در مورد توزیع منابع سلامت مبتنی بر عدالت و اولویت هاي درمانی بیماران باشد ؛
7-1) مبتنی بر هماهنگی ارکان مراقبت اعم از پیشگیري، تشخیص، درمان و توانبخشی باشد ؛
8-1) به همراه تامین کلیه امکانات رفاهی پایه و ضروري و به دور از تحمیل درد و رنج و محدودیتهاي غیرضروري باشد ؛
9-1) توجه ویژه اي به حقوق گروههاي آسیب پذیر جامعه از جمله کودکان،زنان باردار، سالمندان، بیماران روانی، زندانیان، معلولان ذهنی و جسمی و افراد بدون سرپرست داشته باشد ؛
10-1) در سریعترین زمان ممکن و با احترام به وقت بیمار باشد ؛
11-1) با در نظر گرفتن متغیرهایی چون زبان، سن و جنس گیرندگان خدمت باشد ؛
12-1) در مراقبتهاي ضروري و فوري (اورژانس)، بدون توجه به تأمین هزینه ي آن صورت گیرد. در موارد غیرفوري(الکتیو) بر اساس ضوابط تعریف شده باشد ؛
13-1) در مراقبتهاي ضروري و فوري (اورژانس)، در صورتی که ارائه خدمات مناسب ممکن نباشد، لازم است پس از ارائه ي خدمات ضروري و توضیحات لازم، زمینه انتقال بیمار به واحد مجهز فراهم گردد؛
14-1) در مراحل پایانی حیات که وضعیت بیماري غیر قابل برگشت و مرگ بیمار قریب الوقوع می باشد با هدف حفظ آسایش وي ارائه گردد. منظور از آسایش کاهش درد و رنج بیمار، توجه به نیازهاي روانی،اجتماعی، معنوي و عاطفی وي و خانواده اش در زمان احتضار می باشد. بیمار در حال احتضار حق دارد در آخرین لحظات زندگی خویش با فردي که می خواهد همراه گردد.


2 -اطلاعات باید به نحو مطلوب و به میزان کافی در اختیار بیمار قرار گیرد.


1-2) محتواي اطلاعات باید شامل موارد ذیل باشد:


1-2 -2) مفاد منشور حقوق بیمار در زمان پذیرش ؛
2-1 -2) ضوابط و هزینه هاي قابل پیش بینی بیمارستان اعم از خدمات درمانی و غیر درمانی و ضوابط بیمه و معرفی سیستم هاي حمایتی در زمان پذیرش ؛
3-1 -2) نام، مسؤولیت و رتبه ي حرفهاي اعضاي گروه پزشکی مسئول ارائه مراقبت از جمله پزشک، پرستار و دانشجو و ارتباط حرفهاي آنها با یکدیگر؛
4-1 -2) روشهاي تشخیصی و درمانی و نقاط ضعف و قوت هر روش و عوارض احتمالی آن ، تشخیص بیماري، پیش آگهی و عوارض آن و نیز کلیه ي اطلاعات تأثیرگذار در روند تصمیم گیري بیمار ؛
5-1 -2) نحوه ي دسترسی به پزشک معالج و اعضاي اصلی گروه پزشکی در طول درمان ؛
1 -1-6) کلیه ي اقداماتی که ماهیت پژوهشی دارند.
7-1 -2) ارائه آموزشهاي ضروري براي استمرار درمان ؛


2-2) نحوه ي ارائه اطلاعات باید به صورت ذیل باشد :


1-2 -2) اطلاعات باید در زمان مناسب و متناسب با شرایط بیمار از جمله اضطراب و درد و ویژگیهاي فردي وي از جمله زبان، تحصیلات و توان درك در اختیار وي قرار گیرد، مگر اینکه:
- تأخیر در شروع درمان به واسطه ي ارائه ي اطلاعات فوق سبب آسیب به بیمار گردد؛ (در این صورت انتقال اطلاعات پس از اقدام ضروري، در اولین زمان مناسب باید انجام شود.)
- بیمار علیرغم اطلاع از حق دریافت اطلاعات، از این امر امتناع نماید که در این صورت باید خواست بیمار محترم شمرده شود، مگر اینکه عدم اطلاع بیمار، وي یا سایرین را در معرض خطر جدي قرار دهد ؛
2-2 -2) بیمار می تواند به کلیه ي اطلاعات ثبت شده در پرونده ي بالینی خود دسترسی داشته باشد و تصویر آن را دریافت نموده و تصحیح اشتباهات مندرج در آن را درخواست نماید.


3 -حق انتخاب و تصمیم گیري آزادانه بیمار در دریافت خدمات سلامت باید محترم شمرده شود.


1-3 ) محدوده انتخاب و تصمیم گیري درباره موارد ذیل می باشد:


1-1 -3) انتخاب پزشک معالج و مرکز ارائه کننده ي خدمات سلامت در چارچوب ضوابط ؛
2-1 -3) انتخاب و نظر خواهی از پزشک دوم به عنوان مشاور ؛
3-1 -3) شرکت یا عدم شرکت درهر گونه پژوهش، با اطمینان از اینکه تصمیم گیري وي تأثیري در تداوم و نحوه دریافت خدمات سلامت نخواهد داشت ؛
4-1 -3) قبول یا رد درمان هاي پیشنهادي پس از آگاهی از عوارض احتمالی ناشی از پذیرش یا رد آن مگر در موارد خودکشی یا مواردي که امتناع از درمان شخص دیگري را در معرض خطر جدي قرار می دهد؛
5-1 -3) اعلام نظر قبلی بیمار در مورد اقدامات درمانی آتی در زمانی که بیمار واجد ظرفیت تصمیم گیري می باشد ثبت و به عنوان راهنماي اقدامات پزشکی در زمان فقدان ظرفیت تصمیم گیري وي با رعایت موازین قانونی مد نظر ارائه کنندگان خدمات سلامت و تصمیم گیرنده جایگزین بیمار قرار گیرد.


2-3 ) شرایط انتخاب و تصمیم گیري شامل موارد ذیل می باشد:


1-2 -3) انتخاب و تصمیم گیري بیمار باید آزادانه و آگاهانه ، مبتنی بر دریافت اطلاعات کافی و جامع (مذکور در بند دوم) باشد ؛
2-2 -3) پس از ارائه اطلاعات، زمان لازم و کافی به بیمار جهت تصمیم گیري و انتخاب داده شود.


4 -ارائه خدمات سلامت باید مبتنی بر احترام به حریم خصوصی بیمار(حق خلوت) و رعایت اصل رازداري باشد.


1-4) رعایت اصل رازداري راجع به کلیه ي اطلاعات مربوط به بیمار الزامی است مگر در مواردي که قانون آن را استثنا کرده باشد ؛
2-4) در کلیه ي مراحل مراقبت اعم از تشخیصی و درمانی باید به حریم خصوصی بیمار احترام گذاشته شود. ضروري است بدین منظورکلیه ي امکانات لازم جهت تضمین حریم خصوصی بیمار فراهم گردد؛
3-4) فقط بیمار و گروه درمانی و افراد مجاز از طرف بیمار و افرادي که به حکم قانون مجاز تلقی می شوند می توانند به اطلاعات دسترسی داشته باشند؛
4-4) بیمار حق دارد در مراحل تشخیصی از جمله معاینات، فرد معتمد خود را همراه داشته باشد. همراهی یکی از والدین کودك در تمام مراحل درمان حق کودك می باشد مگر اینکه این امر بر خلاف ضرورتهاي پزشکی باشد.


5 -دسترسی به نظام کارآمد رسیدگی به شکایات حق بیمار است. 


1-5) هر بیمار حق دارد در صورت ادعاي نقض حقوق خود که موضوع این منشور است، بدون اختلال در کیفیت دریافت خدمات سلامت به مقامات ذي صلاح شکایت نماید ؛
2-5) بیماران حق دارند از نحوه رسیدگی و نتایج شکایت خود آگاه شوند ؛
3-5) خسارت ناشی از خطاي ارائه کنندگان خدمات سلامت باید پس از رسیدگی و اثبات مطابق مقررات در کوتاهترین زمان ممکن جبران شود.

در اجراي مفاد این منشور در صورتی که بیمار به هر دلیلی فاقد ظرفیت تصمیم گیري باشد، اعمال کلیه ي حقوق بیمار- مذکور در این منشور- بر عهده ي تصمیم گیرنده ي قانونی جایگزین خواهد بود. البته چنانچه تصمیم گیرنده ي جایگزین بر خلاف نظر پزشک، مانع درمان بیمار شود، پزشک می تواند از طریق مراجع ذیربط درخواست تجدید نظر در تصمیم گیري را بنماید.
چنانچه بیماري که فاقد ظرفیت کافی براي تصمیم گیري است، اما می تواند در بخشی از روند درمان معقولانه تصمیم بگیرد، باید تصمیم او محترم شمرده شود.